Kitap Yurdum

Türkler olarak hâlâ uzaya çıkamamış olabiliriz; ama durun, daha zorunu başardık! Türk filmlerinin Avrupa’ya, hatta dünyaya açılmış olması az şey mi? Tamam, belki roket hızında olmadı her şey tersine oldukça yavaş oldu; ama ağır ağır da olsa “Uzak", "Takva" gibi filmler veya İtalya’daki elçimiz Ferzan Özpetek ve Almanya’daki kültür konsolosumuz Fatih Akın’ın filmleri vasıtasıyla epeyce açıldık.
Semih Kaplanoğlu’nun yönettiği (9 Kasım’da sinemalarımızda gösterime girecek) yeni filmi “Yumurta”nın başrol oyuncularından, henüz genç bir aktris olan Saadet Işıl Aksoy iki ay önce Saraybosna Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı. Hem de Jeremy Irons’ın başkanlığındaki jürinin elinden... Deneyimsiz bir oyuncunun henüz ilk filmiyle yurtdışındaki prestijli bir festivalde böyle saygın bir jürinin gönlünü çelmesi, ülkemizde kimsecikleri şaşırtmadı.

Kuşkusuz bu tip olaylar aşağı yukarı yedi-sekiz yıldır vaka-ı âdiyeden sayılıyor artık. Bu, sadece yerli filmlerin niteliğinin arttığının göstergesi değil, aynı zamanda sinemacılarımızın filmlerini yurtdışında nasıl pazarlayacaklarını yavaş yavaş öğrendiklerinin de ispatı. Ama sadece oyuncularımız değil, yönetmenlerimiz de ödülden ödüle koşuyorlar hanidir.

Biraz geriye gitmek lazım bunun için…

Son yıllarda kabuğunu kıran yerli sinema bir yandan Türkiye’deki Nuri Bilge Ceylan, Zeki Demirkubuz, Reha Erdem, Semih Kaplanoğlu, Özer Kızıltan gibi yönetmenlerle yurtdışı kapılarını zorluyor, diğer yandan yurtdışında faaliyet gösteren Fatih Akın ve Ferzan Özpetek gibi ‘temsilcilerimizin’ filmleriyle de hiç değilse adını yedi düvele duyurmak için fırsat kolluyor.

Biliyorsunuz, bu yıl ülkemizi Oscar’da temsil edecek film “Takva”, aynı zamanda geçtiğimiz sezonun en çok ödül toplayan yerli filmlerinden. (Oscar’da hiç değilse ‘son beşe’ kalacağına dair güçlü umutlarımız var, eğer tanıtımı ve lobisi iyi yapılırsa) Toronto ve Berlin gibi dünyanın önde gelen iki film festivalinden eli boş dönmeyen “Takva”, hemen akabinde Buenos Aires’ten Melbourne’e belki bir düzine kenti dolaştı. Yıl içerisinde çekilen, hiç değilse beş-altı film, dünyayı böyle köşe bucak geziyor artık. Bu, şunun şurasında daha birkaç yıl önce kimse tarafından esamİsi okunmayan bir ülke sineması için göğüs kabartıcı bir tablo.

Bu ‘makûs’ talihimizin değiştiği tarihe bir çentik atmak ise güç. Evet, 1990’ları bu açıdan bir hayli çorak geçirdik. Ve 2000’lerle birlikte gelen yepyeni bir dalga, yazgımızı değiştirdi.

Bir kere artık Zeki Demirkubuz sinemasına Cannes’da bir retrospektif yapılabiliyor (2002’de olduğu gibi), “Uzak”la Cannes’da kazandığı ödüllerden (Büyük Jüri Ödülü ve En İyi Erkek Oyuncu) sonra Nuri Bilge Ceylan artık her filmiyle tüm festivallerin kapısını aralayacak bir sanatsal krediyi de cebine atmış oldu. Nitekim, bir sonraki filmi “İklimler” de aynı oranda olmasa bile, Cannes’da belli ölçüde ses getirdi. Gerek biçim gerekse de içerik olarak tümüyle ‘kişisel’ muhteviyatına karşın hem...

Benzer bir tablo da yurtdışındaki Türk yönetmenlerin elinden çıkıyor. Ferzan Özpetek, “Cahil Periler” ve “Karşı Pencere” gibi İtalya’da hasılat rekorları kıran iki filmden sonra biraz inişe geçse de, adı hâlâ Avrupa’nın önde gelen yönetmenleri arasında geçiyor. İtalya’da Donatello ödüllerinde kazanmadık dal bırakmayan Özpetek, bundan sonra Cannes, Berlin, Venedik gibi dünyanın en büyük film festivalinde de çarpıcı sonuçlara imza atacaktır.

Esas kritik çıkışı ise 2004’te “Duvara Karşı”yla Berlin’de Altın Ayı kazanan Fatih Akın yaptı. Uzun yıllardır Alman yapımı bir filmin kendi ülkesinden zaferle ayrılması Panzerler’in memleketinde büyük sevinçle karşılanmıştı. Biz de hiç değilse, yönetmeninin ve haliyle anlattığı hikâyenin Türk kökenli olmasını gurur vesilesi yaptık. 1964’te (demek ki tam 40 yıl önce) aynı ödülü “Susuz Yaz”la kazanan Metin Erksan’dan sonra bir kez daha bir Türk yönetmenin aynı mertebeye ulaşmasına basitçe seyirci kalamazdık elbette. Nitekim “Duvara Karşı”dan sonra gözlerimizi iyice üzerine çeken Akın, bu hafta gösterime girecek yeni filmi “Yaşamın Kıyısında”yla da ‘tek atımlık barutu olmadığını’ kanıtladı. Cannes’dan En İyi Senaryo ödülü almasının yanında, kim bilir, siz bu satırları okuduğunuz sırada Antalya Altın Portakal’daki ödül zarflarından birinin içine de adını kazımış olabilir. Zira zengin oyuncu kadrosundan senaryosuna dek öne çıkan pek çok yönü var filmin.

Bir kez daha Türkiye’ye bağlanıyoruz!

Geçtiğimiz sezon “Beş Vakit”le Reha Erdem’in, “Beynelmilel”le Sırrı Süreyya Önder’in, “Rıza”yla da Tayfun Pirselimoğlu’nun irili ufaklı birçok festivali dolaştıklarına tanık olduk. Önümüzdeki dönemde ise Semih Kaplanoğlu’nun üçlemesinin ilk iki filmi “Yumurta” ve “Süt” başta olmak üzere pek çok filmimizi gene ‘gurbetteki’ festivallere yollayacağız. Bu gidişle de, hem ödüllerin niteliğinin hem de ödül alan filmlerin sayısının artacağı kanaatindeyiz. Yakın gelecekte pek çok sinemacımızın nice saygın ünlünün veya jüri başkanının elini sahnelerde sıkacağını tahmin etmek hiç güç değil.

Kim ne derse desin, bir Türk filminin Oscar almasını istemeyen çıkar mı ki zaten bu topraklarda?

BURÇİN S. YALÇIN

Zaman Gençlik

Yorum (2)

RSS yorumları

iiiii
Yorumu yazan ela, 2007-11-06 07:42:23

hoş güzel bence

güzel
Yorumu yazan Nagihan, 2007-12-04 18:33:47

eh güzel

İsim

Başlık

Yorum

Lütfen üstteki güvenlik kodunu yazın

Gönder