Kitap Yurdum

Mimarî yapının özgün ışığını elde edebilmek için günlerce, belki aylarca ışığın en saf, en şiirsel halinin peşinde koşuyor. İncelikli bir sanatın ürünü olan fotoğraflarında kimi zaman bir hattatın, kimi zaman bir heykeltıraşın sabrını görüyorsunuz. Türkiye'de pek sergi açmasa da çoğu kimse mimar ve fotoğraf sanatçısı Ahmet Ertuğ'u, hazırladığı evladiyelik kitaplardan tanıyor. Çukurcuma'da kapılarını ilk kez dün açan çağdaş fotoğraf galerisi Galeri Elipsis, sanatçının 'Saray ve Ötesi' adlı sergisine ev sahipliği yapıyor. Fark edilmeyen kültürel mirası görünür kılmak istediğini söyleyen sanatçı, "Özellikle yurtdışında 'bizim çok zengin bir kültür mirasımız var ve bunun farkındayız' mesajını vermeye çalışıyorum. Onlar, bizim bu tarihî yapılar ile ilişkimiz olmadığını zannediyor." diyor. Sergilenen fotoğraflar, sürekli gözümüzün önünde, ama fark etmediğimiz yerler aslında. Topkapı Sarayı, Ayasofya ve Süleymaniye Camii gibi ulu mekanlar; fakat illa ki Mimar Sinan'ın eserleri... Haşmetli yapıların ışıkla ebedi dansı... Hemen uyaralım, epey büyük olan fotoğraflar sizi şaşırtmasın, çünkü Ertuğ onları 25x25 cm makinelerle çekmiş.

Çocukluk hayali caz gitaristi olmakmış Ahmet Ertuğ'un. Lakin kader, onu babasının en büyük isteği olan mimarlığa yöneltmiş ve böylece yolu, dünyanın en iyi mimarlık okullarından Architectural Association'a düşmüş. Burada yaptığı çalışmalarla Japon Vakfı'nın 'Fellowship' ödülünü kazanmış. Mekâna bakma sanatı konusunda uzun yıllar Sedat Hakkı Eldem ile çalışmış. Japonya'da gördükleri, mekan algısını büyük ölçüde değiştirmiş, bir anlamda 'bakış eğitimi' almış bu ülkede: "Zen bahçelerini gezmeden önce yuvarlak bir pencereden bahçenin en görkemli bakış noktasını size sunuyorlar. Sanki objektifin içine giriyorsunuz. Benim de mimari çevreye bakışım bu şekilde. Kendimi objektif yerine koyuyorum ve izleyenleri o kültür mirası ile yüz yüze bırakıyorum."

Ahmet Ertuğ, bir mekânı fotoğraflamadan önce ışığın peşine düşüyor ve onun hangi saatte, yılın hangi vakitlerinde nasıl bir açı oluşturacağını önceden hesaplıyor. Bu sayede mekana geldiği anda nerede durması gerektiğini biliyor. Mesela, Mimar Sinan'ın eserlerini ekim-kasım aylarında fotoğraflıyor sanatçı. Ona göre ışığın saf ve yalın hali, bu zamanlarda ortaya çıkıyor. Mimar Sinan'ın bir eserini çekmeye gittiğinde, eseri onun gözünden yakalamaya çalışıyor. Çünkü, diyor Ertuğ, "Sinan'da estetik ve mühendislik sanatının en saf boyutu var. O, ışığın sırrının farkındaydı. Ve İstanbul'un ışığını çok iyi takip etmişti. Ben de eserleri Sinan'ın rüyasındaki şekliyle yakalamaya çalışıyorum."

Bir eserin özgün ışığının ne olduğunu bulmak çok da kolay değil. Mekânın özgün ışığını bazen yakalayabilen, bazen de yakalayamayan sanatçı, 'Dur durak bilmeden ışığın peşindeyim.' diyor. Bizans yapılarında ışığın pek içeri girmediğini ve aydınlatmanın daha çok kandillerle yapıldığını anlatıyor Ertuğ. Bu mekânlarda ışıkları tamamen kapatarak, kandilleri yakıp kendi ışığını kullanarak fotoğraf çekiyor. Çiniler için de aynı durumun söz konusu olduğunu söyleyen sanatçı, kandil ışığının çinideki tüm derinlikleri ortaya çıkardığını söylüyor. Teknolojinin, kültürel yapılardaki estetiğe yetmediğinden yakınıyor, Ahmet Ertuğ. Her yıl yeni optikler, yeni kameralar almak zorunda kalması, bu dertlenmenin en büyük sebebi. Onun fotoğraflarına baktığınızda bugünü hatırlatan kablolar, lambalar vs. olmasa, onların ne zaman çekildiğini, hangi dönemden kopup geldiğini fark etmeniz imkânsız. Zaten amacı da zaman kavramını yok etmek. Fotoğrafları insansız çekmesi de bu yüzden, izleyeni zamansızlığa götürme arzusundan. Mimari eserin özgün tarihini düşündürmek için kimi zaman 16. yy. mekânlarında tavandan asılmış floresan lambaları elektrikçi çağırıp söktürdüğü bile olmuş.

Efes antik kenti ile ilgili bir kitabı bitirmek üzere olan sanatçı, ardından Afrodisyas için çalışmalara başlayacak. Fakat onun asıl derdi İstanbul ile. "Anıt yapıların dışında geriye çok az şey kaldı bu kentte. Topografya ve siluetin güzelliğiyle kurtarıyoruz. Tarihî yarımadanın büyük kısmı ömrünü tamamlamış niteliksiz yapılardan oluşuyor. İstanbul, 2010 yılında Avrupa Kültür Başkenti olacak, biz de yeniden bu kenti dünyanın başkenti yapmak için çalışmalar yapmalıyız. Tarihî yarımadadaki yapıların niteliklerini artırmanın yanında, insanlara kentlilik bilincinin verilmesi çok önemli." (0212 249 48 92)

Zaman

Yorum (0)

RSS yorumları

İsim

Başlık

Yorum

Lütfen üstteki güvenlik kodunu yazın

Gönder